گزارش ۰۴مخابرات۹ دقیقه مطالعه

هزینه‌ی پنهان iMessage در قبض همراه اول راستی‌آزمایی

راستی‌آزمایی ادعاهایی که در توییتر و تلگرام دست‌به‌دست شد، و توضیح فنی‌ای که همراهش می‌چرخید، بر پایه‌ی مستندات رسمی اپل، منابع دانشنامه‌ای و مقالات داوری‌شده.

حکم نهایی در چهار خط

  1. درست

    هزینه واقعی است. آیفون برای فعال‌سازی iMessage و FaceTime با شماره تلفن، یک پیامک پنهان بین‌الملل به اپل می‌فرستد و خود اپل می‌گوید اپراتور ممکن است برای آن هزینه بگیرد.

  2. علت اصلی

    اگر فعال‌سازی شماره‌ی +98 شکست بخورد، گوشی بارها دوباره تلاش می‌کند و هر تلاش یک پیامک بین‌الملل است.

  3. نادرست

    اپراتور پیام‌های iMessage را یکی‌یکی نمی‌شمارد و به‌عنوان پیامک فاکتور نمی‌کند. خود پیام‌ها از مسیر دیتا و با رمزنگاری سرتاسری می‌روند.

  4. راه‌حل

    شماره را از iMessage و FaceTime بردارید (ایمیل Apple ID بماند) و پیامک بین‌الملل را نزد اپراتور ببندید. خاموش کردن «Send as Text Message» به‌تنهایی کافی نیست.

آیفون ۱۶ پرو مکس در یک دست، با صفحه‌ی روشن
پیامک پیش از آنکه صاحب گوشی اصلاً برنامه‌ی پیام‌ها را باز کند، فرستاده می‌شود.اعتبار تصویر: メイド理世 (resized) · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

۱پیامک پنهان

در هر تلاش برای فعال‌سازی؛ به شماره‌ی اپل در خارج فرستاده می‌شود و با هر شکست، دوباره

تاریخ گزارش: ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶. تعرفه‌ی اپراتور و رفتار اپل ممکن است تغییر کند؛ کنار هر عدد منبعش آمده است.

سازوکار

دو مسیر کاملاً جدا

بیشتر سردرگمی این بحث از اینجاست که دو مسیر متفاوت یکی فرض شده‌اند. مسیر اول فقط برای ثبت شماره است و از شبکه‌ی پیامک می‌گذرد. مسیر دوم، ارسال خود پیام است و از اینترنت می‌گذرد.

اسکرول کنید و ببینید هر مسیر چطور کشیده می‌شود.

مسیر ۱ · ثبت شماره (پیامک)

  1. ۰۱آیفون شماSIM +98
  2. ۰۲مرکز پیامک اپراتورSMSC · MCI
  3. ۰۳درگاه بین‌المللSS7 / MAP
  4. ۰۴شماره‌ی اپل در خارج+44 · طبق گزارش کاربران

قابل شارژ به‌عنوان پیامک بین‌الملل · محتوای پیامک رمزنگاری سرتاسری ندارد

مسیر ۲ · ارسال پیام و تماس (دیتا)

  1. ۰۱آیفون شماiMessage / FaceTime
  2. ۰۲هسته‌ی دیتای اپراتورP-GW / UPF · DPI
  3. ۰۳اینترنتTLS · TCP 5223/443
  4. ۰۴سرورهای اپلAPNs · 17.0.0.0/8

فقط حجم دیتا حساب می‌شود · محتوا رمزنگاری سرتاسری دارد

مسیر ثبت شماره پیامک است و هزینه دارد؛ مسیر پیام دیتاست. نشانی‌ها و پورت‌ها از راهنمای رسمی اپل برای مدیران شبکه گرفته شده‌اند و نقش APNs و IDS از راهنمای امنیتی اپل. اپل اعلام نمی‌کند پیامک فعال‌سازی به کجا می‌رود؛ کاربران و چند اپراتور شماره‌ای در بریتانیا (+44) گزارش کرده‌اند.

چرا قبض بالا می‌رود؟

حلقه‌ی تلاش دوباره

اپل در صفحه‌ی پشتیبانی رسمی خود می‌گوید برای فعال کردن شماره در iMessage و FaceTime «به پیامک نیاز دارید» و «بسته به اپراتور، ممکن است برای این پیامک هزینه بپردازید»؛ و می‌گوید مطمئن شوید می‌توانید پیامک بین‌الملل بفرستید. همان صفحه خطاهایی مانند «در انتظار فعال‌سازی» را فهرست می‌کند و می‌گوید دستگاه «به‌طور خودکار برای تأیید شماره تلاش می‌کند». اینکه چند بار، اپل نمی‌گوید.

۰SMS
  1. ۱روشن بودن iMessage / FaceTime با شماره
  2. ۲ارسال پیامک پنهان به اپل
  3. ۳فعال‌سازی ناموفق؛ «در انتظار فعال‌سازی»
  4. ۴تلاش دوباره = پیامک دوباره
  5. هر دور این حلقه یک پیامک بین‌الملل است. اپل فاصله‌ی تلاش‌ها را مستند نکرده است. کاربران گزارش داده‌اند که روی اپراتورهای غیرشریک اپل این پیامک‌ها هر روز تکرار می‌شوند (انجمن اپل، ۲۰۲۰) و با هر بار روشن شدن گوشی (iFixit، ۲۰۱۸). این‌ها گزارش کاربرند، نه سند رسمی.

یک نکته که باید جدا بماند

اینکه آیا اپل اصلاً شماره‌های +98 را برای iMessage می‌پذیرد یا نه، در هیچ منبع رسمی اپل که پیدا کردم تأیید یا رد نشده است. بنابراین «فعال‌سازی در ایران شکست می‌خورد» یک فرضیه‌ی منطقی است که با الگوی گزارش‌ها جور درمی‌آید، اما ثابت‌شده نیست. آنچه مستند است خود هزینه است: صفحه‌ی خدمات بین‌الملل همراه اول، iMessage و FaceTime و Xiaomi Cloud را اپلیکیشن‌هایی می‌نامد که «ممکن است به‌صورت ناخواسته پیامک‌های متعدد بین‌المللی ارسال کنند و صورت‌حساب مشترک را افزایش دهند»، و مطبوعات ایران در مرداد ۱۳۹۶ گزارش داده بودند که اپراتورها ریشه‌ی همین هزینه‌ها را در iMessage و FaceTime پیدا کرده‌اند.

امتحان کنید

قبضی مثل این چطور بزرگ می‌شود

توییت‌ها ۱۶۷ و ۴۴۷ ریال برای هر پیامک آورده‌اند. صفحه‌ی رسمی تعرفه‌ی همراه اول، که ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶ بررسی شد، برای یک پیامک به موبایل بریتانیا ۴۵ هزار تومان، یعنی ۴۵۰ هزار ریال، نشان می‌دهد. خودتان تنظیم کنید: گوشی روزی چند بار دوباره تلاش می‌کند، برای چند روز، با کدام نرخ.

پیامک فرستاده‌شده۳
روی قبض۱۳۵٬۰۰۰تومان

با این نرخ، ۱۰۰٬۰۰۰ تومانِ توییت یعنی حدود ۲ پیامک.

مدلی ساده: تلاش × روز × تعرفه. فاصله‌ی واقعی تلاش‌ها را اپل مستند نکرده و با آنتن و تنظیمات فرق می‌کند. هدف نشان دادن شکل عدد است، نه پیش‌بینی قبض شما.

نرخ‌های توییت با تعرفه‌ی رسمی جور نیستند

نویسنده‌ی رشته‌توییت هم «نزدیک ۱۰۰ هزار تومان» گفته و هم «۹۰ پیامک»، و ۱۶۷ و ۴۴۷ ریال برای هر پیامک آورده است. تعرفه‌ی رسمی همراه اول برای پیامک به موبایل بریتانیا ۴۵ هزار تومان است. حساب ساده:

اعداد خود توییت100,000 ÷ 90 ≈ 1,111حدود ۱٬۱۱۱ تومان برای هر پیامک؛ نه ۱۶۷ ریال، نه ۴۴۷
با نرخ ۴۴۷ ریال (عدد توییت دوم)90 × 447 = 40,230 IRR≈ ۴٬۰۲۳ تومان، نه ۱۰۰ هزار
با تعرفه‌ی رسمی ۴۵ هزار تومان100,000 ÷ 45,000 ≈ 2.2دو سه پیامک

مبلغ قبض باورپذیر است؛ نرخ‌هایی که همراهش دست‌به‌دست شده نه. با تعرفه‌ی رسمی، ۱۰۰ هزار تومان یعنی دو سه تلاش برای فعال‌سازی، نه نود تا؛ و گوشی‌ای که مدام دوباره تلاش می‌کند می‌تواند خیلی بیشتر از آنچه توییت نگرانش بود خرج بردارد.

ادعا به ادعا

هشت ادعا، بررسی‌شده

روی هر کارت بزنید تا حکم و منبعش را ببینید.

اپراتور چه می‌بیند؟

دید اپراتور

بر اساس معماری مستند اپل و ادبیات طبقه‌بندی ترافیک ساخته شده است. سطح‌ها کیفی‌اند، نه اندازه‌گیری‌شده. بین یک پیام iMessage و یک پیامک معمولی جابه‌جا شوید و ببینید ردیف‌های آخر چطور عوض می‌شوند.

  1. کدام مشترک وصل استMSISDN / IMSI ↔ IP
    کامل
    اپراتور هر نشست دیتا را به سیم‌کارت نسبت می‌دهد؛ این پایه‌ی حسابداری مصرف است.
  2. اتصال به سرورهای اپلdst 17.0.0.0/8 · port 5223
    بالا
    اپل خودش بلوک IP و پورت‌ها را برای مدیران شبکه منتشر کرده است.
  3. حجم و زمان ترافیکflow metadata
    بالا
    اندازه‌ی بسته‌ها، زمان و مدت جریان در هر حال دیده می‌شود.
  4. iMessage یا سرویس دیگر اپل؟service classification
    متوسط
    APNs بین چند سرویس اپل مشترک است؛ تفکیک قطعی نیاز به تحلیل الگو دارد.
  5. شماره یا Apple ID گیرندهrecipient identity
    کم
    نشانی گیرنده داخل ترافیک رمزنگاری‌شده به سرور اپل است، نه در سرآیند بسته.
  6. متن پیامmessage content
    هیچ (از شبکه)
    برای iMessage رمزنگاری سرتاسری است. جاسوس‌افزار روی گوشی یا پشتیبان بی‌رمز بحث جداگانه‌اند. پیامک معمولی از مرکز پیامک اپراتور عبور و در آن ذخیره می‌شود؛ رمزنگاری سرتاسری ندارد.

راه‌حل

راه‌حل درست، به ترتیب

پنج قدم. هر کدام را که انجام دادید تیک بزنید.

۰ از ۵ انجام شد
  1. شماره را از iMessage بردارید

    Settings › Apps › Messages › Send & Receive

    تیک شماره‌ی +98 را بردارید و فقط ایمیل Apple ID را نگه دارید. اپل استفاده از ایمیل را به‌عنوان جایگزین رسمی ذکر کرده است.

    iMessage
    Send & Receive
    • name@icloud.com

    شماره تیک دارد: پیامک فعال‌سازی هنوز می‌تواند فرستاده شود.

    روی شماره بزنید تا ببینید چه عوض می‌شود.
  2. همین کار را برای FaceTime انجام دهید

    Settings › Apps › FaceTime › You Can Be Reached By

    شماره را بردارید یا FaceTime را خاموش کنید.

  3. ارسال جایگزین با SMS را خاموش کنید

    Settings › Apps › Messages › Send as Text Message

    این کار جلوی تبدیل خودکار پیام شکست‌خورده به پیامک پولی را می‌گیرد. به پیامک فعال‌سازی کاری ندارد؛ برای همین دو قدم اول مقدم‌اند.

  4. پیامک بین‌الملل را نزد اپراتور ببندید

    همراه‌من › خدمات

    محکم‌ترین لایه است. حتی اگر گوشی دوباره تلاش کند، پیامکی خارج نمی‌شود و هزینه‌ای ثبت نمی‌شود.

  5. صورت‌حساب ریز را بررسی کنید

    در ریز مکالمات دنبال پیامک‌های تکراری به یک شماره‌ی خارجی ثابت بگردید. این الگو، امضای حلقه‌ی فعال‌سازی است.

یک نانوسیم‌کارت روی نوک انگشت
اپراتور سیم‌کارت را حساب می‌کند، نه اپلیکیشن را. هر تلاش برای فعال‌سازی یک پیامک بین‌الملل روی همین سیم‌کارت است.اعتبار تصویر: Subhrajyoti07 (resized) · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

اولین پاسخ فنی

پاسخ فنی چه را درست گفت و چه را جا انداخت

همراه این رشته‌توییت یک توضیح فنی هم دست‌به‌دست می‌شد که به‌تنهایی ارزش بازبینی دارد؛ نمونه‌ی خوبی است از پاسخی که درباره‌ی پروتکل‌ها درست می‌گوید و باز هم اصل ماجرا را نمی‌بیند.

آنچه درست گفت

  • تفکیک محتوا، فراداده و طبقه‌بندی ترافیک درست است.
  • توضیح DPI، SNI، تحلیل جریان و اثر VPN دقیق است؛ SNI در حالت عادی بدون رمز ارسال می‌شود.
  • «امنیت محتوا با ناشناس بودن یکی نیست» جمع‌بندی درستی است.

آنچه اشتباه یا ناقص بود

  • جمله‌ای درباره‌ی «کدام شماره از کدام سرویس» را با شناسایی گیرنده اشتباه گرفت و «تصحیح» کرد. جمله‌ی اصلی درست بود.
  • چارچوب «مخفی‌سازی از نظارت» را بدون بررسی پذیرفت. سؤال گروه درباره‌ی هزینه بود.
  • در یک تحلیل طولانی درباره‌ی DPI، اصلاً به پیامک فعال‌سازی اشاره نکرد؛ همان چیزی که کل ماجرا را توضیح می‌دهد.
  • متن پیشنهادی‌اش برای گروه، راه جلوگیری از هزینه را نمی‌گفت.

آماده برای ارسال

نسخه‌ی کوتاه، برای گروه

اگر می‌خواهید بحث را در یک چت، بدون نمودار، تمام کنید.

هزینه‌ها واقعی‌اند، اما ربطی به شنود iMessage ندارند.

آیفون برای فعال کردن iMessage و FaceTime با شماره تلفن، یک پیامک پنهان به شماره‌ی اپل در خارج می‌فرستد. اگر فعال‌سازی شکست بخورد، گوشی بارها دوباره تلاش می‌کند و اپراتور هر بار آن را پیامک بین‌الملل حساب می‌کند. خود پیام‌های iMessage از دیتا می‌روند و جداگانه فاکتور نمی‌شوند.

راه‌حل:
۱. تنظیمات › Messages › Send & Receive: شماره را بردارید (ایمیل Apple ID بماند)
۲. تنظیمات › FaceTime: همین کار
۳. Send as Text Message را خاموش کنید
۴. پیامک بین‌الملل را در همراه‌من ببندید

روش و منابع

این گزارش چطور ساخته شد

  • تاریخ گزارش ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶. ۱۶۷ و ۴۴۷ ریال عددهای خود توییت‌هاست. تعرفه‌ی رسمی همراه اول برای پیامک به موبایل بریتانیا، ۴۵ هزار تومان، همان روز از ابزار تعرفه در mci.ir/international-call خوانده شد؛ نرخ کشورهای دیگر فرق می‌کند.
  • اینکه اپل شماره‌های +98 را برای فعال‌سازی iMessage می‌پذیرد یا نه، هیچ منبع رسمی پیداشده‌ای تأیید یا رد نکرده است. گزارش، شکست فعال‌سازی را یک فرضیه می‌داند.
  • رشته‌های انجمن که ارجاع داده شده گزارش کاربرند و وزن مستند رسمی اپل را ندارند. اپل نه مقصد پیامک فعال‌سازی را اعلام می‌کند و نه فاصله‌ی تلاش‌های دوباره را.
  • سطح‌های «دید اپراتور» از معماری مستند استخراج شده‌اند، نه اندازه‌گیری.
  • این یک تحلیل برای خواننده‌ی عمومی است؛ نه توصیه‌ی اپراتور است، نه اپل، و تنظیمات ممکن است در نسخه‌های iOS فرق کند.
هزینه‌ی پنهان iMessage در قبض همراه اول | فرجاد